facebook

Czy psa boli głowa? Zwierzę u neurologa.

wtorek, 29.01.2019 autor:

Głównymi problemami, spotykanymi podczas konsultacji weterynaryjnej w naszej przychodni, są zwykle zaburzenia równowagi, niezborności, osłabienia lub kulawizny, jak również napady drgawkowe i bolesności kręgosłupa.

W dzisiejszym artykule postaramy się nieco przybliżyć odpowiednie, ogólne podejście diagnostyczne do występujących u zwierząt zaburzeń neurologicznych, z bardziej szczegółowym opisem najczęstszych przypadków w kolejnych publikacjach. Aby omówić pewne jednostki chorobowe dokładniej, musimy zacząć od ogólnego wprowadzenia, co u zwierzęcia "może się zepsuć" pod względem neurologicznym.

Układ nerwowy u zwierząt domowych zbudowany jest w podobny sposób, jak u człowieka. W dość dużym uproszczeniu składa się z centralnego układu nerwowego (mózg i rdzeń kręgowy), jak również części obwodowej (nerwy, którymi informacje z mózgu i rdzenia są przekazywane np. do mięśni, oraz narządy zmysłów jak oko czy też ucho, które przekazują informacje w drugą stronę, czyli do mózgu, w celu dokładnej analizy). Struktury te, które są bardzo delikatne, są chronione przez czaszkę oraz kręgosłup przed urazami. U zdrowego zwierzęcia czynności układu nerwowego są silnie zhierarchizowane, jak również idealnie dostosowane do sytuacji czy też wykonywanej czynności. Wyobraźmy sobie młodego psa w pełni sił, np. jak na poniższym filmie:

Każdy z nas jest w stanie instynktownie zauważyć, że wszystko jest w jak najlepszym porządku – chód jest symetryczny, miarowy, sprężysty. Diabeł tkwi w szczegółach, czyli w dokładnej ocenie pozycji i postawy (musimy wiedzieć, czego szukamy w przypadku wystąpienia nieprawidłowości – dlatego też konieczna jest znajomość fizjologicznego chodu zwierzęcia). Dzięki systematycznemu i skrupulatnemu podejściu do pacjenta, jesteśmy w stanie ustalić tzw. neurolokalizację problemu (co i gdzie się zepsuło), co ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania diagnostycznego oraz terapeutycznego.

Pierwsza części badania to tzw. hands-out (bez dotykania pacjenta). Oceniamy symetryczność – czy wszystkie nogi są obciążone tak samo, a może rozstawione są za wąsko lub za szeroko? Oglądamy zwierzę w ruchu. Pozwala to ocenić, czy wszystkie kończyny poruszają się "w sam raz", czy też za mocno lub za słabo. Czy problem dotyczy jednej nogi, a może kręgosłupa lub mózgu? Czy jest ortopedyczny, czy też neurologiczny, a może jeden i drugi jednocześnie? Czy pozycja głowy jest prawidłowa, czy przekrzywiona lub też ułożona za nisko? Czy pacjent wie, dokąd zmierza, czy też porusza się bez celu? Oceniamy również reakcję na podstawowe bodźce (dźwięki, ruch). Większość zwierząt w gabinecie czuje się zdecydowanie mniej swobodnie, niż na co dzień podczas spaceru, dlatego też zachęcamy do wcześniejszego nagrywania pupila w trakcie zabawy lub wykonywania rutynowych czynności - nagranie takie jest bezcenne podczas konsultacji neurologicznej lub ortopedycznej!

Dla porównania z wcześniejszym nagraniem przedstawiamy pacjenta z zaburzeniami koordynacji, sfilmowanego podczas zabawy przez właściciela:

Analizując przypadek chorego pacjenta z powyższego filmu możemy wyciagnąć następujące wnioski:

  • ma jasno określony cel, do którego dąży (aportuje zabawkę), w związku z czym doskonale kojarzy fakty, reaguje na komendy właściciela, orientuje się w przestrzeni (własne podwórko)
  • ma problem z utrzymaniem równowagi, często upada, stoi na szeroko rozstawionych kończynach, ale się tym nie zniechęca, sprawia wrażenie szczęśliwego i podekscytowanego zabawą
  • obserwujemy silnie wyrażoną ataksję (brak koordynacji), we wszystkich łapach, czyli czterokończynowo, co sugeruje problem wewnątrzczaszkowy, ewentualnie szyjny
  • znaczna hipermetria (zbyt wysokie podnoszenie kończyn), jak również problem z podniesieniem zabawki bliżej kamery (drżenia zamiarowe oraz także hipermetria głowy), pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa wykluczyć problem z szyją (co możemy potwierdzić podczas badania w gabinecie)

Z opisu właściela dowiadujemy się, że jest to młody pies (półtora roku), i prawdopodobnie objawy te występują od urodzenia. Dzięki tym informacjom można wstępnie określić problem dotyczący rozwoju móżdżku (genetyczny lub spowodowany chorobą matki podczas ciąży). Jest to jednostka chorobowa nieuleczalna, ale pozwala psu lub kotu w odpowiednich warunkach wieść szczęśliwe życie, gdyż w żaden sposób nie pogarsza się w czasie.

Nagranie pacjenta jest podstawą oceny problemów napadowych, jak gwałtowne zmiany zachowania czy też padaczki – nawet najlepiej przedstawiony opis ustny właściciela nie odda w pełni charakteru objawów, które podczas wizyty po prostu nie występują. Pokazanie w gabinecie choćby bardzo krótkiego nagrania napadu rozwiewa najczęściej wszelkie wątpliwości.

Równolegle do tych czynności przeprowadza się rozmowę z opiekunem na temat czasu trwania objawów, ich nasilenia oraz częstotliwości (dlatego ważne jest, aby podczas wizyty obecna była osoba, która przebywa na co dzień z pacjentem!). Przechodzi się jednocześnie do drugiej części badania, tzw. hands-on (badanie pacjenta palpacyjne, czyli poprzez jego dotykanie). W jego skład wchodzi podstawowe badanie kliniczne w celu ustalenia, czy objawy obserwowane nie są wtórne do innej choroby (np. mierzenie temperatury, osłuchiwanie serca) jak również badanie neurologiczne.

W szczegółowym badaniu neurologicznym oceniamy już wcześniej wspomnianą hierarchię. Ustalamy, czy problem (zmiana) jest zlokalizowany centralnie (mózg/rdzeń), czy też obwodowo (nerwy/mięśnie/narządy zmysłów). W dalszej kolejności jesteśmy w stanie określić, w której części rdzenia kręgowego, lub w której części mózgu dokładnie ułożona jest zmiana, aby dostosować dalsze badania. Dokonujemy tego poprzez ocenę odruchów rdzeniowych, nerwów czaszkowych oraz obserwując reakcję na pewne próby. Wszystkie wyniki powinny być szczegółowo zapisane w karcie pacjenta, aby można je w przyszłości porównać ze sobą, jeśli będą wykonywane powtórnie przy okazji wizyt kontrolnych. Na tym etapie, zbierając wszystkie informacje, jesteśmy w stanie przygotować tzw. listę diagnostyki różnicowej (czyli wszystkie możliwe schorzenia, które mogą objawiać się w ten sposób w danym miejscu układu nerwowego u pacjenta w określonym wieku), jak również zaproponować szczegółowe badania, jak np. badanie krwi, badania obrazowe RTG/USG, czy też bardziej zaawansowane, jak badanie płynu mózgowo-rdzeniowego lub też rezonans magnetyczny lub tomografie komputerową w ośrodkach referencyjnych (te ostatnie badania całe szczęście stają się coraz bardziej dostępne).

Dzięki tym czynnościom możemy ustalić rozpoznanie, zaproponować postępowanie terapeutyczne, jak również określić rokowanie (czy problem może być całkowicie wyleczony lub tylko kontrolowany) oraz jaki wpływ schorzenie będzie miało na komfort życia pacjenta.

Mamy nadzieję, że udało się trochę przybliżyć, dlaczego wizyty pacjentów neurologicznych wymagają odpowiedniej ilości czasu i skupienia, a nierzadko przygotowania pacjenta i właściciela. Jeśli zwierzę było wcześniej leczone przez innego lekarza, warto również posiadać całą dotychczasową historię leczenia. Bezpośrednio przed planowanym badaniem nie powinno się również podawać żadnych leków przeciwbólowych. Najlepiej, jeśli pacjent jest również na czczo (czyli nie jadł żadnego posiłku w przeciągu ostatnich 12 godzin).

W dalszych publikacjach będziemy bliżej przedstawiać często spotykane jednostki chorobowe dotyczące układu nerwowego, z którymi można się zetknąć u naszych podopiecznych.

POWRÓT NA BLOGA Udostępnij na facebooku
Kontakt
Przychodnia
Weterynaryjna REHAwet

64-920 Piła, ul. Wyspiańskiego 5, lokal 4.

Telefon

Przychodnia: 67 353 39 38

Dyżur: 602 736 018

Czynne w godzinach

Pn-Pt: 9:00 - 19:00

Sob: 9:00 - 13:00

Formularz kontaktowy

Administratorem danych osobowych podanych w formularzu kontaktowym jest spółka PRZYCHODNIA WETERYNARYJNA - OŚRODEK FIZJOTERAPII PSÓW I KOTÓW MIROSŁAW KLIMEK z siedzibą w Pile, ul. Wyspiańskiego 5/4. Dane przetwarzane są w celu bieżącej obsługi klienta, w zakresie podanym w formularzu kontaktowym. Każdy ma prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich poprawiania oraz żądania ich usunięcia. Podanie danych ma charakter dobrowolny, jednak jest niezbędne dla prowadzenia dalszego toku obsługi Klienta.

Mapka dojazdu